Nowe wymogi wobec projektu budowlanego. Co zmieniło rozporządzenie z 27 kwietnia 2026 r.
Od 19 maja 2026 r. projekt budowlany zamówiony bez opisu warunków ochrony ludności wróci do poprawy. Zmieniło to rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2026 r. poz. 597), ogłoszone 4 maja 2026 r.
Część przepisów, dotycząca dokładności oznaczania odległości i wymiarów oraz opisu dostępności, wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia, czyli 5 listopada 2026 r.
Co musi znaleźć się w dokumentacji
W części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego: rodzaj i pojemność obiektu zbiorowej ochrony, liczba osób mogących przebywać w poszczególnych strefach ochronnych, kategoria odporności budowli ochronnej oraz projektowany czas ochrony. W części rysunkowej: strefy ochronne oraz płaszczyzny ochrony i hermetyzacji budowli ochronnej.
Osobno, w projekcie zagospodarowania działki lub terenu: usytuowanie wyjść ewakuacyjnych i wyjść zapasowych względem strefy prognozowanego zagruzowania oraz wysokość budynków, na podstawie której tę strefę się wyznacza.
Strefa prognozowanego zagruzowania zmienia układ całej działki
Strefę wyznacza się na podstawie wysokości otaczającej zabudowy, a jej zasięg decyduje o tym, gdzie mogą znaleźć się wyjścia ewakuacyjne i zapasowe z budowli ochronnej.
Lokalizacji budowli ochronnej nie da się już ustalić na końcu projektowania, po rozplanowaniu budynków i zagospodarowania terenu. Wyjście musi wypaść poza strefą, w której zablokuje je gruz z sąsiedniej zabudowy, a to zawęża wybór miejsca na działce.
Przy adaptacji istniejącego obiektu, garażu podziemnego albo piwnicy szkoły, jest to pierwsza rzecz do sprawdzenia. Jeżeli jedyne wyjście prowadzi pod ścianę dostatecznie wysokiego budynku, adaptacja wymaga wykonania dodatkowego wyjścia, a to realny koszt.
Ryzyko zostaje w gminie
Kategoria odporności, projektowany czas ochrony i strefa prognozowanego zagruzowania nie są parametrami, które architekt dobiera intuicyjnie. Wynikają z warunków technicznych dla budowli ochronnych, z wymagań dla miejsc doraźnego schronienia i z kryteriów uznawania obiektów za budowle ochronne. To przepisy, z którymi większość biur projektowych nigdy nie pracowała.
Gmina, która zleca dokumentację projektantowi bez doświadczenia w obiektach ochronnych, zapłaci dwa razy: raz za projekt, drugi raz za jego przeprojektowanie po uwagach. W kalendarzu, w którym dotację trzeba rozliczyć do końca roku budżetowego, poprawki kosztują więcej niż różnica w cenie projektu.
Co sprawdzić przed ogłoszeniem postępowania
Opis przedmiotu zamówienia
Powinien wymieniać wymagane dane wprost: rodzaj i pojemność obiektu, kategorię odporności, projektowany czas ochrony, strefy ochronne, płaszczyzny hermetyzacji oraz usytuowanie wyjść ewakuacyjnych względem strefy prognozowanego zagruzowania. Odesłanie do „obowiązujących przepisów” nie wystarczy, żeby odmówić odbioru dokumentacji pozbawionej tych elementów.
Warunki udziału
Doświadczenie w projektowaniu budowli ochronnych lub miejsc doraźnego schronienia, potwierdzone konkretną realizacją, a nie ogólnym uprawnieniem.
Harmonogram
Jeżeli postępowanie planowane jest na przełom października i listopada, część przepisów zmienia się 5 listopada 2026 r.
Przepisy przejściowe działają na korzyść tych, którzy zaczęli wcześniej
Rozporządzenie utrzymuje dotychczasowe zasady dla zamierzeń budowlanych, w których przed jego wejściem w życie złożono wniosek o pozwolenie na budowę albo o zatwierdzenie projektu, dokonano zgłoszenia, wydano decyzję albo wszczęto postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Gmina, która ogłosiła postępowanie na dokumentację przed 19 maja 2026 r., prowadzi je na starych zasadach. Analogiczna reguła obejmuje przepisy wchodzące w życie w listopadzie.
Przy dokumentacji zamawianej teraz ta furtka jest już zamknięta.
Przy adaptacji wszystko zaczyna się od ekspertyzy
Większość gmin nie buduje nowego schronu od zera. Punktem wyjścia są piwnice szkół, garaże podziemne przy budynkach komunalnych oraz pomieszczenia techniczne. W tych przypadkach dokumentacja zaczyna się od ekspertyzy technicznej, która ustala, czy obiekt może uzyskać status budowli ochronnej lub miejsca doraźnego schronienia i przy jakim zakresie prac.
Kolejność ma znaczenie finansowe. Ekspertyza wykonana przed złożeniem wniosku o dofinansowanie daje podstawę do wyceny i punkty w kryterium zaawansowania prac. Przede wszystkim jednak pokazuje, czy w danym obiekcie da się cokolwiek zrobić, zanim gmina przypisze mu alokację. Ekspertyza wykonana po przyznaniu środków bywa dokumentem, który tłumaczy, dlaczego inwestycji nie da się zrealizować w terminie.
Skąd te wymogi się biorą
Wymogi wobec projektu budowlanego to końcówka dłuższej listy: ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, warunki techniczne budowli ochronnych, wymagania dla miejsc doraźnego schronienia, przepisy o eksploatacji i wyposażeniu obiektów zbiorowej ochrony. Wszystko to musi trafić do dokumentacji, zanim zostanie zamówiona pierwsza dostawa betonu.
Weryfikujemy opisy przedmiotu zamówienia przed ogłoszeniem postępowania i przygotowujemy dokumentację projektową dla obiektów ochronnych.
ŹRÓDŁA: